Pijn
Acute pijn
Acute pijn heeft een alarmfunctie. Door de pijn weet men dat men de handeling of situatie die de pijn veroorzaakte, moet vermijden. Op die manier beschermt men zijn lichaam tegen verdere beschadiging.
Acute pijn ontstaat omdat de pijnzenuwen de pijnprikkel via het ruggenmerg naar de hersenen seinen. Alleen als de pijnprikkel krachtig genoeg is, bereikt hij de hersenen. Acute pijn is behandelbaar: de pijn gaat over zodra de pijnprikkel verdwijnt.
Chronische pijn
Als hevige acute pijn te lang (3 tot 6 maanden) aansleept, kan ze overgaan in chronische pijn. Het zenuwstelsel zelf is door de aanhoudende pijn zwaar beschadigd en ontregeld. Het lichaam reageert dan niet meer op pijnveroorzakende prikkels. Het seint zelf voortdurend pijnsignalen uit, ook als er geen pijnprikkel meer aanwezig is. De pijn is een ziekte op zich geworden.
Pijnbeïnvloeding
Pijn is meer dan een lichamelijk gevoel. Verschillende factoren beïnvloeden de pijnbeleving. Hoe iemand pijn voelt en in welke mate is deels erfelijk bepaald. Ook de gemoedstoestand van de patiënt speelt een grote rol, net als zijn persoonlijkheid of geslacht. Vast staat ook dat mensen die afleiding vinden in werk, gezin of hobby, de pijn beter aankunnen. Het is daarom erg belangrijk dat mensen met chronische pijn niet bij de pakken blijven zitten en zich niet afsluiten. Zo dreigen ze immers in een neerwaartse spiraal terecht te komen. Een actief leven en sociale contacten blijken de beste pijnstillers.
Pijnmeting
Pijn is niet zichtbaar en pijn is ook niet meetbaar. Bovendien voelt de één de pijn sterker of anders dan de ander. Daarom is het erg moeilijk om over pijn te praten. De arts beschikt wel over enkele middelen die hem helpen de pijn in te schatten en de patiënt kan zijn steentje bijdragen door zoveel mogelijk informatie te geven.
Behandeling van pijn
Chronische pijn is moeilijk te behandelen. Een wondermiddel bestaat niet. Medicatie, ergotherapie, kinesitherapie, relaxatie-oefeningen, enzovoort kunnen wel verlichting bieden. Maar bovenaan het recept van de pijnarts prijkt de eigen inbreng van de patiënt. Hij speelt een hoofdrol in de behandeling door de pijn als een deel van zijn leven te aanvaarden. De ondersteuning door lotgenoten, via organisaties zoals de Vlaamse Pijnliga is hierbij erg belangrijk.
Medicatie
Medicatie blijft een erg belangrijke rol spelen. De verschillende soorten pijnstillers worden uitgebreid belicht.
